<div align="center">PUBLIO OVIDIO NASÓN </div>
Tristia,IV, 10, 1-13

 

 

 

 

 

 

 

 

 

NOTAS AL TEXTO

(1-2)Ille ego ... posteritas] «Para saber (utnoris = ut noueris, «para que se­pas») quién fui yo, el famoso (ille, enfático) cantor-frívolo (lusor) de tiernos amores, a quien estás leyendo,¡oh generación venidera, préstame atención!»

(3)Sulmo] «Sulmona», ciudad en el país de los pelignios. - gelidis uberrimas undis] «sumamente rica en aguas frescas»; para la concordancia en género del superlativo, téngase presente que Sulmo, onis, es mas­culino.

(4) milia ... nouies... decem] «nueve-veces diez millas» o sea «noventa mi­llas». Las disyunciones entre los tres elementos numéricos parecen agrandar la distancia entre Roma y Sulmona, como si Ovidio quisiera decirnos «noventa larguísimas millas».

(5)editus = natus.- nec non = et.Como nec = et non y como dos negaciones se destruyen, sólo queda et como elemento válido. Sin embargo subsiste una diferencia estilística entre nec non ut y et ut; la primera expresión es más enérgica que la segunda; algo así como «y para que no ocurra que no conozcas», es decir, «y para que no dejes de conocer» frente al sencillo «y para que conozcas».

- tempora] «la fecha (de mi nacimiento)».

(6) cum cecidit... pari] «(fue) cuando ambos cónsules cayeron por igual desti­no». Hircio y Pansa, los dos cónsules del año 43 a. C., cayeron en la guerra de Módena luchando contra Antonio.

(7-8) Si quid id est] «Si esto tiene alguna importancia». - usque a ... heres] «desde lejanos antepasados, heredero de rancia alcurnia (literalm. «viejo heredero de alcurnia»), no soy caballero de nuevo cuño» (literalm. «no he sido hecho recientemente (modo) caballero por regalo de la fortuna»). En tiempos de Ovidio cualquiera podía acceder al orden ecuestre con tal que su patrimonio alcanzara los 400.000 sestercios. //

(10) tribus ante quater mensibus] «cuatro-veces tres meses (= un año) antes»;

ante, adv. (11) Lucifer] «el lucero de la mañana», o sea, poéticamente, «el día». E! mis­mo día del mes y a un año de distancia vio el nacimiento de ambos hermanos (adfuit idem natalibus... «fue el mismo para el nacimiento de ...»).

(13-14) haec ... solet] «éste (día) es, de los cinco festivos de Minerva guerrera, el primero que (quae prima) suele ensangrentarse (fieri cruenta) con un com­bate (pugna)». Las quinquatria, fiestas en honor de Minerva «guerrera», em­pezaban el 19 de marzo y duraban cinco días; desde el segundo día había combates de gladiadores; el 20 de marzo -el primer día que «corría la san­gre»- cumplía, pues, años nuestro poeta.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

LÉXICO

a, ab : (prep.abl) de, desde, a partir de; por (c. agente)
ab, ab : (prep.abl) de, desde, a partir de; por (c. agente)
accipio, -is, accipere, accepi, acceptum : recibir, aprender
ambo, ambae, o : ambos, los dos
amor, oris, m. : amor
ante, [adv.] antes, delante;
cado, is, ere, cecidi, casum : caer; morir
celebro, as, are : visitar en masa; celebrar; difundir
consul, consulis, m. : cónsul
creo, as, are : crear, engendrar; elegir, nombrar
cruentus, a, um : sangriento, sanguinario
cum, : [prep. abl.] con;
de, : [prep. + abl.] de, desde, a partir de; sobre, acerca de; después de; durante
decem, : [adj. num.] diez
dies, diei : [m. y f.] día
disto, as, are : distar, estar alejado; ser diferente, diferir
duo, ae, o : dos
duo, duae, duo : dos
edo, is, ere, edidi, editum : hacer salir, proferir, engendrar; causar; citar, declarar, manifestar
ego, mei : yo
eques, equititis, m. : jinete, caballero
facio, facis, facere, feci, factum : hacer
fatum, -i, n. : oráculo, predicción, hado; destino; muerte
festus, a, um : festivo, solemne; gozoso, alegre
fio, fis, fieri, factus sum : [pasiva del verbo facio] ser hecho; suceder
fortuna, -ae, f. : fortuna, suerte
frater, tris, m. : hermano
gelidus, a, um : gélido, helado
gigno, is, ere, genui, genitum : engendrar, dar a luz; crear, producir, causar
heres, edis, m. : heredero, sucesor
hic, : [adv.] aquí
hic, haec, hoc : este, esta, esto (Pr. demostrativo)
idem, eadem, idem : mismo, el mismo
ille, illa, illud : aquel, aquella, aquello
is, ea, id : este, esta, esto; él, ella, ello (Pr. anafórico)
lego, -as, legare, legavi, legatum : delegar, enviar en misión; legar
lego, -is, legere, legi, lectum : reunir, coger, recoger; escoger; llevarse, robar; leer
lex, legis, f. : ley, proyecto de ley
libum, i, n. : torta, pastel
mensis, is, m. : mes
mensus, us, m. : medida
milia, : [nom. y ac. pl. n. de mille] miles; mil
milium, ii, n. : mijo
mille, : [indecl.; en pl. milia, milium] mil

mille, : [indecl.; en pl. milia, milium] mil
Minerua, ae, f. : Minerva
modo, : [adv.] sólo, por lo menos
modus, -i, m. : medida, dimensiones; ritmo, tono; límite; modo, manera
munus, muneris, n. : oficio, cargo; tarea, obra, servico cumplido; regalo, favor; espectáculo público, combate de gladiadores
natalis, e : natal; aniversario
nec, : [conj. copulativa, =neque] ni, y no
non, : [adv.] no
nosco, is, ere, noui, notum : conocer; saber; examinar
ordino, as, are : ordenar, poner en orden; organizar
ordo, ordinis, m. : fila, hilera; fila; orden
orior, oriris, oriri, ortus sum :[deponente] surgir, salir; levantarse; nacer; empezar
ortus, -us, m. : nacimiento, origen
par, aris : igual, semejante, par; adecuado, conveniente; compañero, pareja
pario, is, ere, peperi, partum : parir; producir, engendrar; procurar, adquirir
paro, as, parare, paraui, paratum : preparar
patria, ae, f. : patria
patrius, a, um : paterno, paternal; patrio
per, : [prep.acus.] a través de, por; durante
primus, -a, -um : [superlativo de prior] primero, -a
pugna, ae, f. : pugna, pelea, lucha
pugno, -as, pugnare, pugnaui, pugnatum : combatir, luchar
quater, : [adv.] cuatro veces
qui, quae, quod : [Pr. relat.] el cual, la cual, lo cual; que; quien
quin, : [conj.compl.,final y cons.] que, que no; para que no; de tal manera que no
quinque, : [indecl.] cinco
quis, quae, quid : [interr.] ¿quién? ¿cuál? ¿qué?
si, : [conj. sub. condicional] si
soleo, es, ere, ui, itum : soler, tener costumbre
stirps, stirpis, f. (m.) : raíz, tronco; estirpe, linaje, raza; retoño, descendencia
stirps, , stirpis, f. (m.) : raíz, tronco; estirpe, linaje, raza; retoño, descendencia
sum, es, esse, fui : ser, estar; haber, existir
tempus, temporis, n. : tiempo
tres, trium : tres
ueto, as, are : vetar, impedir, prohibir, oponerse
uetus, veteris : viejo, anciano; antiguo
unda, -ae, f. : onda, ola; mar
undo, as, are : tener olas, estar agitado; ondear
unus, -a, -um : uno, -a; un, alguno, -a; único, -a
urbs, urbis, f. : ciudad; Roma
usque, : [adv.] sin interrupción, siempre; [prep.acus. ad] hasta
ut, : [conj.sub.+ Indicativo] como (comparativa);
uter, tra, trum : [relat.] aquel de los dos que; [interr.] ¿cuál de los dos?; [indef.] uno de los dos
uterque, utraque, utrumque : cada uno de los dos, ambos