NIVELLS · FILTRES · EXERCICIS DE COMPRENSIÓ· DE SEMÀNTICA · LÈXIC · DERIVACIÓ
 

UNITAT 1 - Suetonii Divus Iulius, I, 45 - NIVELLS 1 y 2 -           EN PDF.          EN WORD
 

 

 

N1. (Iulius Caesar) fuit excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris oculis et ualetudine prospera. Tempore extremo repente animo linquebatur et per somnum exterrebatur. Comitiali quoque morbo bis correptus est. Circa curam corporis morosus erat. Tondebatur diligenter et radebatur et uellebatur. Quidam exprobrauerunt. Caluitii deformitatem iniquissime ferebat, detractorum iocis obnoxiam. Deficientem capillum reuocabat a uertice. Ex omnibus honoribus recepit libenter lauream coronam. Cultu notabili (fuit). Usus (est) clauo et semper super eum cingebatur fluxa cinctura. Sulla admonebat: "Male praecinctum puerum cauete".

N2. (Iulius Caesar) fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualetudine prospera. Tempore extremo repente animo linqui (solebat)atque etiam per somnum exterreri solebat. Comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est. Circa corporis curam morosior erat. Non solum tondebatur diligenter ac radebatur, sed uellebatur etiam. Quidam exprobrauerunt. Caluitii uero deformitatem iniquissime ferebat, et saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus (est). Ideoque deficientem capillum reuocare a uertice adsueuerat. Ex omnibus decretis sibi a senatu populoque honoribus aut recepit aut usurpauit libenter laureamcoronam. Etiam cultu notabilem (fuisse) ferunt: usus enim est lato clauo ad manus fimbriato, et semper super eum cingebatur et quidem fluxiore cinctura. Vnde emanauerat Sullae dictum optimates saepius admonentis: "Male praecinctum puerum cauete".

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Filtres

 

Fui(*t) excelsa statura

Traditur fuisse excelsa statura

Traditur fuisse excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualetudine prospera.

 

Tempore extremo animo linqui solebat.

Tempore extremo repente animo linqui solebat.

Tempore extremo etiam per somnum exterreri solebat.

Tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat.

 

Part. Fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualetudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat.

 

Comitiali morbo bis correptus est.

Comitiali quoque morbo bis correptus est.

Comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est.

 

Part. Fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualetudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat. Comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est.

 

Circa corporis curam morosior *fuit.

Circa corporis curam morosior.

Tonde(*ba)tur ac rade(*ba)tur, sed uelle(*ba)tur etiam.

Quidam exprobrauerunt.

Caluitii deformitatem iniquissime fere(*ba)t.

Caluitii uero deformitatem iniquissime fere(*ba)t.

Caluitii uero deformita(*s) obtrectatorum iocis obnoxi(*a) *fuit.

Caluitii uero deformitatem obtrectatorum iocis obnoxiam expertus *fuit.

Caluitii uero deformitatem iniquissime ferret, saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus.

 

 

 

Circa corporis curam morosior ut non solum tonderetur diligenter ac raderetur, sed uelleretur etiam, ut quidam exprobrauerunt caluitii uero deformitatem iniquissime ferret, saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus.

 

 

 

Part. Fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualetudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat. Comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est. Circa corporis curam morosior ut non solum tonderetur diligenter ac raderetur, sed uelleretur etiam, ut quidam exprobrauerunt, caluitii uero deformitatem iniquissime ferret, saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus.

 

Deficientem capillum (*a uertice) reuocare adsueuerat.

Ideoque deficientem capillum reuocare a uertice adsueuerat.

 

Recepit ius laureae coronae gestandae.

Recepit libentius ius laureae coronae perpetuo gestandae.

Recepit aut usurpauit libentius ius laureae coronae perpetuo gestandae.

Ex omnibus honoribus non aliud aut recepit aut usurpauit libentius quam ius laureae coronae perpetuo gestandae.

Et ex omnibus decretis sibi a senatu populoque honoribus non aliud aut recepit aut usurpauit libentius quam ius laureae coronae perpetuo gestandae.

 

Part. Fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualetudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat. Comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est. Circa corporis curam morosior ut non solum tonderetur diligenter ac raderetur, sed uelleretur etiam, ut quidam exprobrauerunt, caluitii uero deformitatem iniquissime ferret, saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus. Ideoque deficientem capillum reuocare a uertice adsueuerat et ex omnibus decretis sibi a senatu populoque honoribus non aliud aut recepit aut usurpauit libentius quam ius laureae coronae perpetuo gestandae.

 

*Notabilis *fuit.

Cultu *notabilis *fuit.

Etiam cultu *notabilis *fuit.

Etiam cultu notabilem ferunt:

 

us(*us) est lato clauo.

us(*us) enim *est lato clauo.

usum enim lato clauo.

usum enim lato clauo fimbriato.

usum enim lato clauo ad manus fimbriato.

super eum cinge(*ba)tur fluxiore cinctura.

super eum cinge(*ba)tur, et quidem fluxiore cinctura.

usum enim lato clauo ad manus fimbriato, ut super eum cingeretur, et quidem fluxiore cinctura.

usum enim lato clauo ad manus fimbriato nec unquam aliter quam ut super eum cingeretur, et quidem fluxiore cinctura;

 

unde emana(*uerat) Sullae dictum.

unde emanasse Sullae dictum.

*(Sulla optimates admonebat)

unde emanasse Sullaedictum optimates admonentis.

unde emanasse Sullaedictum optimates saepius admonentis.

admone(*bat) ut puerum cauerent.

admone(*bat) ut male praecinctum puerum cauerent.

unde emanasse Sullaedictum optimates saepius admonentis, ut male praecinctum puerum cauerent.

 

Text original: Fuisse traditur excelsa statura, colore candido, teretibus membris, ore paulo pleniore, nigris uegetisque oculis, ualetudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat. Comitiali quoque morbo bis inter res agendas correptus est. Circa corporis curam morosior ut non solum tonderetur diligenter ac raderetur, sed uelleretur etiam, ut quidam exprobrauerunt, caluitii uero deformitatem iniquissime ferret, saepe obtrectatorum iocis obnoxiam expertus. Ideoque deficientem capillum reuocare a uertice adsueuerat et ex omnibus decretis sibi a senatu populoque honoribus non aliud aut recepit aut usurpauit libentius quam ius laureae coronae perpetuo gestandae. Etiam cultu notabilem ferunt: usum enim lato clauo ad manus fimbriato nec unquam aliter quam ut super eum cingeretur, et quidem fluxiore cinctura; unde emanasse Sullaedictum optimates saepius admonentis, ut male praecinctum puerum cauerent

 

 

 

 

 

 

I. EXERCICIS DE COMPRENSIÓ

 

1. Qüestions.

 

N 1

Respondre sempre amb la proposició sencera i segons és al nivell treballat com ara

  1. Quali statura Caesar fuit?:Caesar fuit excelsa statura.
  2. Quid Sulla admonebat?: Sulla admonebat: "Male praecinctum puerum cauete".

 

1. Quali statura Caesar fuit? Quali colore? Qualibus membris? Quali ore? Qualibus oculis? Quali ualetudine? 2. Fuitne Caesar nigris oculis? 3. Quando animo linquebatur? 4. Quando terrebatur? 5. Quo morbo correptus est? 6. Qualis circa curam corporis erat? 7. Quid iniquissime ferebat?8. Vnde capillum reuocabat? 9. Quid recepit libenter ex omnibus honoribus? 10. Qua ueste utebatur? 11. Vbi cingebatur fluxa cinctura? 12. Quid Sulla admonebat?

 

 

N 2

 

Respondre sempre amb la proposició sencera i segons és al nivell treballat com ara

1. Quid de Caesare traditur?: Caesar fuisse traditur excelsa statura

 

1. Quid de Caesare traditur? 2. Quid tempore extremo facere solebat? 3. Cur capillum a uertice reuocare adsueuerat? 4. Qui Caesari honores omnes decreuerunt? 5. Quid etiam ferunt? 6. Qua re notabilem ferunt? 7. Qua ueste usum esse ferunt? 8. Qualis Caesaris latus clauus erat? 9. Quos Sulla admonebat?

 

 

N 3

 

Respondre sempre amb la proposició sencera i segons és al nivell treballat com ara

Fuitne Caesar ualetudine prospera?: Fuisse traditur (…) ualetudine prospera, nisi quod tempore extremo repente animo linqui atque etiam per somnum exterreri solebat.

 

1. Fuitne Caesar ualetudine prospera? 2. Qui Caesaris caluitium irridebant? 3. Quo modo caluitium dissimulabat? 4. Quis honor a senatu populoque libentius recepit? 5. Anne in publicum aliquando sine cinctu prodibat? 6. Quid Sulla de Caesare optimates admonebat?

 

 

2.Verum an falsum?

 

N 1

1. Caesarlongum capillum habuit.

2. Prima aetate Caesar animo linquebatur.

3. Nocte exterrebatur.

4. Animosissime caluitii deformitatem ferebat.

5. Ex omnibus honoribus recepit libenter latum clauum.

6. Super latum clauum cingebatur laxa cinctura.

 

 

N 2

1. Caesar fuisse eminenti statura traditur.

2. Animus Caesarem linquebat saepe.

3. Quidam exprobauerunt Caesaris morositatem circa curam corporis.

4. Capillum reuocare a capite solitus erat.

5. Senatus populusque Romanus Caesari honores plurimos tribuit.

6. Sulla Caesarem saepe admonebat: "Optimates caue".

 

N 3

1. Caesar saepius comitiali morbo correptus erat.

2. Circa deformitatem caluitii inimicorum iocos iniquisssime ferebat.

3. Senatus populusque Romanus ut Caesar lauream coronam gereret decreuerunt.

4. Caesar super latum clauum numquam aliter quam fluxa cinctura cingebatur.

5. Circa cultum Caesar fuisse traditur indifferens.

6. Optimates a Sulla admonebantur ut fluxa cinctura praecinctum Caesarem cauerent.

 

 

 

 

 

II. EXERCICIS DE MORFOLOGIA

 

Nivell 1

 

1. A partir de la informació següent completeu el quadre que apareix a continuació:

 

ABLATIU SINGULAR

GENITIU SINGULAR

Fuit excelsa statura

Fuit colore candido

Fuit ualetudine prospera

Fuit cultu notabili

Fuit capillo deficienti

Fuit naso eminentiore

Homo excelsae staturae

Homo coloris candidi

Homo ualetudinis prosperae

Homo cultus notabilis

Homo capilli deficientis

Homo nasi eminentioris

ACUSATIU SINGULAR

NOMINATIU SINGULAR

Habuit excelsam staturam

Habuit colorem candidum

Habuit ualetudinem prosperam

Habuit cultum notabilem

Habuit capillum deficientem

Habuit nasum eminentiorem

Statura Caesaris fuit excelsa

Color Caesaris fuit candidus

Valetudo Caesaris fuit prospera

Cultus Caesaris fuit notabilis

Capillus Caesaris fuit deficiens

Nasus Caesaris fuit eminentior

 

ACUSATIU

ABLATIU

NOMINATIU

GENITIU

staturam

uiam

curam

coronam

prouinciam

cincturam

 

 

 

capillum

nasum

domum

oculum

animum

somnum

 

 

 

colorem

honorem

scriptorem

ualetudinem

amplitudinem

expeditionem

 

 

 

cultum

manum

sumptum

uersum

pontificatum

 

 

 

 

 

2. A partir de la següent informació, canvieu el nombre de la forma verbal corresponent.

 

PERSONA

SINGULAR

PLURAL

-T

-NT

 

1. Caesar reuocat capillum deficientem a uertice.

Nonnulli ____________ capillum deficientem a uertice.

2. Caesar uillam incohauerat.

Nonnulli uillam ____________.

3. Caesar tabulas semper animosissime comparauerat.

Nonnulli _____________________________.

4. C. Matius, C. Opius et reliqui Caesaris amici hoc sciebant.

Nonnullus ____________________________________.

5. Sine dubio Caesar commentarios belli ciuilis rescribere et corrigere uolebat.

Sine dubio nonnulli _____________________________.

 

 

3. A partir de la següent informació, canvieu el temps de la forma verbal corresponent.

 

TEMPS

PRESENT D'INDICATIU

IMPERFET D'INDICATIU

3a

-Ø-T

-BA-T

 

1. Caesar reuocat capillum deficientem a uertice.

Caesar ____________ capillum deficientem a uertice.

2. Circa uictum C. Opius Caesarem indifferentem docet.

Circa uictum ___________________________.

3. Caesar elegantem, splendidam atque magnificam rationem dicendi tenet.

Caesar ________________________________________________.

4. Caesar in Subura habitat.

Caesar __________________.

 

4. Completeu les equacions morfològiques següents:

1. staturam / statura : capillum / ______________

2. ualetudinem / ualetudine : longitudinem / ______________

3. colorem / colore: negotiatorem/ ______________

4. mentem/ mente: aetatem/ ______________

5. somnum/ somno: uillam/ ______________

6. epistolam/ epistola: pretium/ ______________

7. lucem/ luce: regem/ ______________

 

N 1 i 2

 

5. Caligulae descriptio.

Substituïu el verb fuit pel verb habuit introduint els canvis que calgui.

 

Statura fuit eminenti, colore expallido, gracilitate maxima, oculis concauis, fronte lata, capillo raro et nullo circa uerticem (SVET. Cal.50).

 

________________________________________________,oculos concauos,________

______________________________________________________________________.

 

 

 

 

 

III. EXERCICIS DE SEMÀNTICA I SINTAXI

 

Nivell 1

 

1.Subratlleu el mínim de mots imprescindibles per tal que la frase sigui correcta semànticament.

1. Caesar tempore extremo repente animo linquebatur.

2. Caesar comitiali morbo bis correptus est.

3. Caesar ex omnibus honoribus recepit libenter lauream coronam.

4. Caesar semper super latum clauum cingebatur fluxa cinctura.

 

 

2. Observeu la formació de predicats amb sum:

 

2.1.Quina diferència hi ha entre

 

Caesarfuit excelsa statura

nigris oculis

ore pleniore

colore candido

 

yCaesarfuit morosus

 

2.2.Seria possible trobar una forma com ara Caesar fuit capitali poena ?. Per què ?

 

3.Barreu els complements poc (o res) compatibles d'acord amb la semàntica del verb proposat:

 

1. Caesar ferebat ____________________ (caluitium, ualetudinem prosperam, iniquissime)

2. Caesar tondebatur __________________ (diligenter, super eum, saepe)

3. Caesar utebatur _____________________ (lato clauo, ualetudine prospera, fortasse)

 

Nivell2

 

1. Feu les substitucions adequades, per analogia amb amb l'exemple proposat:

 

Caesar animo linqui solebatCaesar animo linquebatur.

 

1. Caesar per somnum exterreri solebat.

______________________________________________________________________

2. Caesar capillum reuocare a uertice adsueuerat.

______________________________________________________________________

3. Solebas suauem esse in conuictu.

 

 

Nivell 3

 

1. Escolliu la forma adequada, per tal que la frase sigui correcta gramaticalment.

 

1. Caesar recepit non _______libentius quam ius coronae (aliter, alium, aliud, alius)

2. Caesar lato clauo usus est unquam _______ quamut super eum cingeretur (aliter, aliud, alio, aliam)

3. Pistor ________ panem conuiuis subiecit quam sibi (aliud, aliter, alium, aliam)

 

2. Feu els canvis que calgui per analogia amb el model proposat a partir del text de la lliçó.

 

Caesar fuit excelsa staturaCaesar traditur fuisse excelsa statura.

1. Filius eius occidit.

Filius eius dicitur.___________________________________________________

2. Omnes illi consurrexerunt in arma.

Omnes illi dicuntur.__________________________________________________

3. Ceres fruges mortalibus instituit.

Ceres fertur._______________________________________________________

4. Caesar fuit circa cultum indiferens.

Caesar traditur._____________________________________________________

5.Cicero fuit maximus orator.

Cicero existimatur. __________________________________________________

 

 

 

 

 

IV. EXERCICIS DE LÈXIC.

 

 

1. Substituïu les paraules en cursiva per una de les que estan entre parèntesis de significat semblant:

 

1. Sulla inquit:Caesarem cauete. (recipit, dicit, exprobrat, reuocat)

2. Reuocabat caesariem a uertice .(ore, animo, corpore, capite)

3. Ex uniuersis honoribusrecepit coronam. (excelsis, iustis, omnibus, fluxis)

4. Caesar barbam radebat. (recipiebat, tondebat, dicebat, reuocabat)

5. Ab omnibus honoribus recepit lauream coronam. (super, ex, in, circa)

6. Circa cultum corporis seuerus erat. (honorem, animum, causam, curam)

 

 

2. Subratlleu la paraula que, pel que fa al significat, està més relacionada amb la primera de cada línia.

 

 

1. circa: super, per, a, de, ex.

 

2. corona: oculus, uertex, caput, animus, honor.

 

3. a: per, ex, circa, de, super.

 

4. repente: paulo, inique, causa, subito, extremo.

 

5. corpore: animo, ore, paulo, membris, cultu.

 

 

3. Busqueu, en el text, expressions de sentit semblant a les que trobareu a continuació:

 

1. Inter omnes dignitates lauream coronam accepit.

_____________________________________________________________

2. Raros capillos magno cum dolore patiebatur.

_____________________________________________________________

3. Vltima aetate animus eum linquebat.

_____________________________________________________________

4. De cultu membrorum seuerus fuit.

______________________________________________________________

5. Togam laticlauiam sibi induebat.

______________________________________________________________

6. Quidam in Caesarem obprobrium dixerunt.

______________________________________________________________

7. Ille salute optima fuit.

______________________________________________________________

 

Nivell2

 

1. Substituïu les paraules en cursiva per una de les que estan entre parèntesis de forma que la frase tingui sentit:

1. Fuisse fertur excelsa statura. (tondebatur, traditur, cingebatur, linquitur)

2. Caesar uituperatus est. (correptus est, exprobratus est, tonsus est)

3. Ideo capillum reuocare a uertice solitus est. (correptus est, emanauit, expertus est, adsueuit)

4. Sulla "Caesarem cauete" saepiusadmonebat. (cingebat, solebat, emanabat, dicebat)

5. Lauream coronam ex omnibus honoribus habuit. (fuit, recepit, dixit, exprobrauit)

 

 

 

 

 

 

 

V. EXERCICIS DE DERIVACIÓ.

 

Esbrineu quin motcatalà / castellà han donat les paraules llatines i formuleu una regla de derivació:

CATALÀ CASTELLÀ

Caluitiem____________________________________

Expeditionem____________________________________

Pudicitiam____________________________________

Actionem____________________________________

Potentiam____________________________________

Sestertium____________________________________

Donationem____________________________________

Malitiam____________________________________

Gratiam____________________________________

Dementiam____________________________________

Vitium____________________________________

Sententiam____________________________________

Neglegentiam____________________________________

Ad pretium____________________________________